Katonda ng’Ensibuko y’Obulamu n’Obutonde Bwona

1. Ennyanjula

Okukkiriza Katonda Omutonzi kye kimu ku bikulu ennyo mu ntegeera y’enzikiriza n’obulamu bw’omuntu. Omuntu bw’agamba nti akkiriza Katonda, aba ayogera ku Katonda gwe yeetegereza ng’ensibuko y’obulamu, omutonzi w’ebitonde, era omukulu w’ebintu byonna.

Entegeera eno ekwata ku bintu bingi mu bulamu. Ekosa engeri omuntu gy’alamamu, gy’ayisaamu abalala, gy’akwatamu obutonde, gy’atwalamu amaka, gy’akolamu emirimu, n’engeri gy’akwatamu obuvunaanyizibwa bwe mu bantu.

Okukkiriza Katonda ng’Omutonzi tekitegeeza kumanya linnya lyokka oba kukkiriza ekigambo mu kamwa. Okukkiriza okutuufu kulina okubeera n’ekifo mu mutima, mu birowoozo, ne mu bikolwa.

Omuntu bw’ategeera nti obulamu bwe bulina ensibuko era nti ensi n’obutonde si bintu bya kukozesa busa, ayinza okutandika okubeera n’obuvunaanyizibwa obusingawo eri Katonda, eri abantu, n’eri ensi gy’alimu.

2. Katonda kye kitegeeza ng’Omutonzi

Ekigambo Omutonzi kiraga oyo akola oba akola ekintu ne kibeerawo. Mu ntegeera y’enzikiriza, Katonda Omutonzi ye nsibuko y’ebintu byonna ebiriwo.

Obutonde bwonna — ensi, eggulu, amazzi, ebimera, ensolo, n’obulamu bw’abantu — bisobola okutunuulwamu ng’ebintu ebyoleka obukulu n’obusobozi bw’Omutonzi.

Okukkiriza Katonda Omutonzi kwe kukkiriza nti obulamu tebulina kutwalibwa ng’ekintu ekitaliiko mugaso. Obulamu bulina ekitiibwa kubanga bwava eri Katonda.

Entegeera eno eyamba omukkiriza okwebuuza:

Obulamu bwange mbutwala ntya?
Abantu abalala mbatwala ntya?
Obutonde mbukozesa ntya?
Ebintu Katonda bye yampa mbikuuma ntya?
Obuvunaanyizibwa bwange eri abalala bwe buli ki?

3. Katonda ng’ensibuko y’obulamu

Obulamu kye kimu ku bintu eby’ekitalo omuntu by’ayinza okulowoozaako. Omuntu azalibwa, akula, ayiga, akola, ayagala, ayogera, ayamba, azimba amaka, era akola ebintu ebireeta enkyukakyuka mu bantu.

Mu nzikiriza yaffe, obulamu tebulina kutwalibwa ng’ekintu ekyava mu muntu yekka. Katonda ye nsibuko y’obulamu.

Kino kireeta okwebaza.

Omuntu bw’alamuka enkya n’aba akyali mulamu, aba alina ensonga ey’okwebaza. Bw’aba n’obusobozi bw’okulaba, okuwulira, okulowooza, okutambula, okukola n’okuyamba abalala, ebintu ebyo bisobola okumujjukiza ekirabo ky’obulamu.

N’olwekyo okukkiriza Katonda Omutonzi kuyinza okuleeta omwoyo gw’okwebaza mu bulamu obwa bulijjo.

4. Obulamu bw’omuntu bulina ekitiibwa

Singa Katonda ye nsibuko y’obulamu, obulamu bw’omuntu bulina ekitiibwa.

Omuntu omulala si kintu kya kukozesa. Omuntu si ky’obugagga bwokka, si maanyi, si buyinza, era si linnya.

Omuntu alina omutima, birowoozo, obusobozi, obuvunaanyizibwa, n’ekitiibwa.

Entegeera eno etuyamba okwewala:

okunyooma abantu;
okukozesa abantu mu ngeri embi;
okutulugunya abalala;
obutali bwenkanya;
obulimba;
obukyayi obutaliimu nsonga;
n’okutwala obulamu bw’omuntu ng’ekintu ekitali kya muwendo.

Okukkiriza Katonda Omutonzi kuyinza okuba omusingi gw’okussa ekitiibwa mu buli muntu.

5. Katonda n’obutonde

Obutonde si bantu bokka.

Ensi erimu ettaka, amazzi, ebimera, ensolo, emiti, ennyanja, emigga, ensozi, obudde n’ebintu ebirala bingi ebikwatagana n’obulamu.

Omuntu bw’akkiriza Katonda ng’Omutonzi, obutonde abutunuulira nga kirabo ekirina okukuumibwa n’obuvunaanyizibwa.

Kino tekitegeeza nti omuntu takkirizibwa kukozesa by’obutonde. Omuntu alina okubukozesa mu bulamu. Naye okukozesa si kwe kwonoona.

Okukozesa ettaka tekitegeeza kulireka nga lifudde.

Okukozesa amazzi tekitegeeza kugafuula mafumbi.

Okutema omuti tekitegeeza kwonoona buli muti.

Okukozesa eby’obutonde kulina okugoberera obuvunaanyizibwa.

6. Omutonzi n’obuvunaanyizibwa bw’omuntu

Obulamu bujja n’obuvunaanyizibwa.

Omuntu alina obuvunaanyizibwa eri:

Katonda.

Bannaffe.

Amaka.

Omubiri gwe.

Ekibiina ky’abantu.

Obutonde.

Ebintu ebimuweereddwa.

Omuntu bw’ategeera nti ebintu byonna si bye yekka, atandika okubikwata n’obwegendereza.

Obuyinza bwe bulina okukozesebwa mu kuweereza.

Obugagga bwe bulina okukozesebwa mu ngeri ey’obuvunaanyizibwa.

Amagezi ge galina okukozesebwa mu kuzimba.

Obukulembeze bwe bulina okukozesebwa mu kuyamba abantu.

7. Okwebaza Katonda Omutonzi

Okwebaza Katonda kye kimu ku bintu ebiyinza okulaga omuntu nti ategeera ensibuko y’obulamu.

Okwebaza tekulina kubeera mu bigambo byokka.

Omuntu ayinza okwebaza Katonda nga:

akuuma obulamu;
akola emirimu egy’obwesigwa;
ayamba omunaku;
akuuma amaka;
ayigiriza omwana;
ayamba omuntu omuzibu;
akuuma obutonde;
era aleeta emirembe mu bantu.

Okwebaza okuli mu bikolwa kuyamba okufuula enzikiriza ekintu ekirabika mu bulamu.

8. Okusaba n’okukkiriza Katonda

Okusaba kwe kimu ku ngeri omuntu gy’ayogeramu ne Katonda ng’ayoleka okukkiriza, okwebaza, okusaba obuyambi, n’okwenenya.

Omuntu ayinza okusaba ng’ali mu kkanisa, mu maka, mu kifo eky’okusinziza, oba mu bwannamunigina.

Naye amakulu g’okusaba tegali mu kifo kyokka.

Omuntu asaba Katonda ate n’alina okubeera omwesigwa mu bikolwa bye.

Asaba emirembe, naye n’aba wa kusaasaanya butabanguko.

Asaba obwenkanya, naye n’akola obutali bwenkanya.

Asaba abantu bamwesige, naye n’aba mulimba.

Enzikiriza esaba omuntu okutunuulira obulamu bwe n’akola enkyukakyuka.

9. Katonda n’amaka

Amaka kye kifo omuntu mw’ayigira ebintu bingi ebisooka mu bulamu.

Omwana ayigira okwogera, okuwuliriza, okussa ekitiibwa mu bantu, okukola, okugabana, okusaba, n’okumanya ekirungi n’ekibi ng’ayita mu bulamu bw’amaka.

N’olwekyo amaka galina omulimu munene mu kuyigiriza omuntu ebikwata ku Katonda n’obuvunaanyizibwa.

Abazadde, abakulu, n’abalala abakulembera amaka basobola okuyigiriza abaana:

okwebaza;
amazima;
obwesigwa;
okwagala;
okussa ekitiibwa mu bantu;
okukola;
n’okuyamba abalala.

Okuyigiriza enzikiriza si kwogera ku Katonda kwokka. Kwe kulaga n’engeri enzikiriza gy’ekyusaamu empisa.

10. Abakadde n’okutambuza amagezi

Mu bitundu bingi eby’abantu, abakadde babadde n’omulimu omukulu mu kutambuza obumanyirivu n’ennono okuva ku mulembe ogumu okudda ku mulala.

Abakadde bayinza okutambuza:

ebyafaayo by’amaka;
amagezi g’obulamu;
empisa;
ennono;
engeri y’okukolamu;
n’obumanyirivu obw’okukolagana n’abantu.

Naye kino tekitegeeza nti buli kigambo ky’omukadde kiba kigambo kya Katonda awatali kwekenneenya.

Okukkiriza Katonda Omutonzi kutusaba okukozesa amagezi n’obwegendereza.

Ekigambo kirina okukeberwa, ekintu kirina okutegeerwa, era ennono erina okwawulwamu n’enzikiriza nga kyetaagisa.

11. Obuvubuka n’okukkiriza Katonda

Abavubuka be mulembe oguddako.

Ensi ya leero ebaleetera amawulire mangi, tekinologiya, emikutu gy’empuliziganya, n’endowooza ez’enjawulo.

Kino kiyinza okuba omukisa, naye era kiyinza okuleeta okusoomoozebwa.

Omuvubuka alina okuyiga okwebuuza ebibuuzo ebikulu:

Ndi ani?

Obulamu bwange bulina makulu ki?

Katonda mmutegeera ntya?

Obuvunaanyizibwa bwange eri abantu bwe buli ki?

Nkozesa ntya amagezi n’obusobozi bwe nnina?

Okukkiriza Katonda tekulina kutwalibwa ng’ekintu eky’abantu abakadde bokka. Kuyinza okuba omusingi ogw’obulamu bw’omuvubuka.

12. Katonda n’amagezi g’omuntu

Omuntu aweereddwa obusobozi bw’okulowooza, okuyiga, okunoonyereza, n’okuyiiya.

Okukkiriza Katonda Omutonzi tekitegeeza kulekerawo kulowooza.

Mu ngeri emu, okukkiriza kuyinza okukubiriza omuntu okunoonya okumanya.

Omuntu ayiga ku nsi, ku bantu, ku butonde, ku byafaayo, ku lulimi, ku by’obulamu n’ebintu ebirala.

Amagezi galina okukozesebwa mu kuzimba, so si mu kwonoona.

Okumanya kwongera obuvunaanyizibwa.

Omuntu bw’aba amanyi engeri y’okukuuma amazzi, alina okukozesa okumanya okwo.

Bw’aba amanyi engeri y’okuyambamu omulwadde, alina okukozesa okumanya okwo mu ngeri ey’obuvunaanyizibwa.

13. Amazima n’enzikiriza

Okukkiriza Katonda kulina okukwatagana n’amazima.

Omuntu tasaanidde kukozesa Katonda ng’ekibikka ku bulimba.

Amazima gafuula abantu okwesigangana.

Mu maka, amazima gazzawo obwesige.

Mu kibiina, amazima gazzawo obuvunaanyizibwa.

Mu bukulembeze, amazima gayamba abantu okumanya ekituufu.

N’olwekyo omukkiriza alina okwewala okukozesa enzikiriza okuleeta obulimba oba okutiisa abantu mu ngeri etali ya butuufu.

14. Obwesigwa

Obwesigwa kye kimu ku bikolwa ebiraga omutima gw’omuntu.

Omuntu ayinza okwogera nti akkiriza Katonda, naye obwesigwa bwe bwogerera ddala ku ngeri gy’alamamu.

Obwesigwa bulabikira mu:

kutuukiriza ekisuubizo;
okukuuma ekintu ekyakukwasibwa;
obutalya bya muntu;
obutalimba;
okukola omulimu mu butuufu;
n’okwogera amazima.

Omuntu omwesigwa aba ayamba okuzimba abantu n’ebitongole ebimwesigamako.

15. Okwagala abantu

Katonda ng’Omutonzi atujjukiza nti abantu bonna balina obulamu.

N’olwekyo okwagala abantu kulina okubeera ekitundu ky’obulamu bw’okukkiriza.

Okwagala si bigambo byokka.

Okwagala kuyinza okulabikira mu kuwuliriza omuntu, okumuyamba, okumussaamu ekitiibwa, okumugabira, okumugumya, n’okumuyamba okudda ku makubo amalungi.

Okwagala tekutegeeza kukkiriza buli kikolwa ky’omuntu.

Omuntu ayinza okwagala munne ate n’amubuulirira ku kikolwa ekikyamu.

Okwagala n’amazima bisobola okutambulira awamu.

16. Obuntu n’ekitiibwa

Obuntu kye kimu ku bikulu mu bulamu bw’abantu.

Obuntu bulabikira mu ngeri omuntu gy’akwatamu munne.

Okussa ekitiibwa mu mukadde, okuyamba omwana, okuwa omunaku ekifo, okusaasira omuntu, n’okwogera n’abantu mu mpisa ennungi byonna biyinza okuba obubonero bw’obuntu.

Enzikiriza esaanidde okuzimba obuntu.

Singa enzikiriza ekula mu bigambo naye obuntu ne bukendeera, omuntu alina okuddamu okwekenneenya obulamu bwe.

17. Obwenkanya

Katonda Omutonzi ayinza okutegeerwa ng’ensibuko y’obuvunaanyizibwa obw’okunoonya obwenkanya.

Obwenkanya kitegeeza obutakwata bantu mu ngeri ya kyekubiira awatali nsonga.

Mu maka, abazadde balina okubeera ab’obwenkanya eri abaana.

Mu kibiina, abakulembeze balina okukola mu bwerufu.

Mu mirimu, abantu balina okutuukiriza obuvunaanyizibwa bwabwe.

Mu by’obugagga, omuntu alina okwewala okukozesa munne mu ngeri embi.

Okukkiriza Katonda kulina okukubiriza omuntu okuba ow’obwenkanya.

18. Emirembe

Obulamu bw’abantu busobola okwonooneka olw’obutabanguko, obukyayi, obutakwatagana, n’obutali bwenkanya.

Omukkiriza Katonda Omutonzi alina okubeera omuntu ow’okuzimba emirembe.

Kino kiyinza okutandika mu maka.

Bw’oba oyinza okumalawo obutakkaanya n’ebigambo ebirungi, kola ekyo.

Bw’oba oyinza okwegayirira omuntu n’osaba okusonyiyibwa, kola ekyo.

Bw’oba oyinza okuyunga abantu babiri abali mu butakkaanya, kola ekyo.

Emirembe si bigambo bya mikolo gyokka. Emirembe mukolo gwa bulamu bwa buli lunaku.

19. Katonda n’emirimu gy’emikono

Okukola kye kimu ku bitundu by’obulamu bw’omuntu.

Omuntu ayinza okukola mu nnimiro, mu bizinensi, mu ofiisi, mu masomero, mu by’obuweereza, mu by’obukugu, oba mu mirimu emirala.

Omulimu tegulina kunyoomwa singa gukolebwa mu butuufu.

Okukkiriza Katonda kuyinza okuyigiriza omuntu okukola n’obwesigwa.

Omulimu gw’omuntu gufuuke omukisa eri amaka ge n’abantu abalala.

20. Obugagga n’ebintu

Omuntu bw’akkiriza Katonda ng’Omutonzi, alina okumanya nti ebintu by’afuna bimuleetera obuvunaanyizibwa.

Obugagga buyinza okuba omukisa.

Naye obugagga era buyinza okukozesebwa mu ngeri embi.

Omuntu alina okwewala:

obubbi;
obukumpanya;
okunyigiriza abalala olw’obugagga;
okukozesa obuyinza mu kufuna eby’obugagga mu bukyamu;
n’okutwala ebintu ng’ekigendererwa ekisembayo eky’obulamu.

Ebintu birina okuweereza obulamu, so si bulamu kuweereza bintu.

21. Okukuuma eby’obugagga by’ekitongole

Entegeera y’obutonzi ekwata ne ku bintu ebikwasibwa ebibiina n’ebitongole.

Ekizimbe, ettaka, ssente, ebikozesebwa, ebitabo, ebyuma, n’ebintu ebirala ebikozesebwa mu buweereza birina okukuumibwa.

Omuntu akwasiddwa ekintu ky’ekitongole talina kukitwala ng’eky’obuntu bwe.

Obwesigwa mu bintu by’ekitongole kye kimu ku bifaananyi by’obuvunaanyizibwa.

22. Katonda n’ettaka

Ettaka lyetaagisa okukuumibwa.

Abantu balyetaaga okulimirako emmere, okuzimbako amaka, n’okukolerako emirimu egy’enjawulo.

Naye okukozesa ettaka mu ngeri etali ya bwegendereza kuyinza okulireetera okwononeka.

Okukkiriza Katonda Omutonzi kuyinza okutuyigiriza okubeera abakuumi abalungi b’ettaka.

Omulimi asobola okulima n’obwegendereza.

Omuntu asobola okwewala okwonoona ettaka mu ngeri etali ya mugaso.

Abantu basobola okukuuma ebifo ebibaliranye n’amazzi n’obutonde.

23. Katonda n’amazzi

Amazzi kye kimu ku bintu ebisinga obukulu mu bulamu.

Abantu, ebimera n’ensolo byonna byetaaga amazzi.

N’olwekyo amazzi gasaanidde okukozesebwa n’obwegendereza.

Omukkiriza Katonda Omutonzi alina okwebuuza oba engeri gy’akozesaamu amazzi eyamba oba eyonoona.

Okusuula kasasiro mu mazzi, okwonoona ensibuko z’amazzi, oba okukozesa amazzi obubi kuyinza okukosa abantu abalala.

Obuvunaanyizibwa bw’obutonde butandika n’ebintu ebya bulijjo.

24. Katonda n’ebimera

Emiti n’ebimera biyamba obulamu mu ngeri nnyingi.

Biyamba abantu okufuna emmere, ebintu eby’okukozesa, ekisiikirize, n’ebintu ebirala.

N’olwekyo okukuuma ebimera n’okuteekawo enkola ennungi ey’okuddamu okusimba emiti kye kimu ku bikolwa by’obuvunaanyizibwa.

Omuntu tasaanidde kutema buli muti nga talowoozezza ku by’omu maaso.

Obutonde bulina okulekerwa omukisa gw’okweyongera.

25. Katonda n’ensolo

Ensolo nazo kitundu ku butonde.

Omuntu ayinza okuzikozesa mu mirimu, mu bulimi, mu by’obulamu, oba mu ngeri endala ezikkirizibwa mu bulamu bw’abantu.

Naye okukozesa ekitonde tekitegeeza kukiyisa bubi awatali nsonga.

Obuvunaanyizibwa busaba obutayisa bubi bitonde mu ngeri ey’obukambwe obutaliimu mugaso.

26. Obutonde n’emirembe egijja

Omuntu alina okulowooza ku bantu abagenda okujja.

Singa ensi eyonoonwa leero, abaana n’abazzukulu bayinza okusanga obuzibu.

N’olwekyo obuvunaanyizibwa bw’obutonde si bwa mulembe gumu gwokka.

Omuntu asimba omuti leero ayinza okuba ng’ategese omukisa gw’ensi ey’omu maaso.

Omuntu akuuma ensibuko y’amazzi ayinza okuba ng’akuuma obulamu bw’abantu abagenda okujja.

27. Okukkiriza n’ennono

Ennono z’abantu ziyinza okuba n’amagezi ag’omuwendo.

Ziyinza okukuuma ebyafaayo, olulimi, engeri z’okukolaganamu, empisa, n’obumanyirivu bw’abantu.

Naye ennono n’enzikiriza si bigambo ebitegeeza ekintu kye kimu buli kiseera.

Ennono erina okutegeerwa mu byafaayo byayo.

Ekintu ekya bulijjo mu bantu tekitegeeza nti kyokka Katonda y’alagira.

N’olwekyo mu kuyigiriza Faith & Doctrine, kyetaagisa okwawula:

Enzikiriza.

Ennono.

Obuwangwa.

Ebyafaayo.

Endowooza z’abantu.

N’okutegeera kwa ENSINZA.

Okusengejja kuno kuyamba okwewala okutabula ebintu.

28. Okukkiriza n’obuyigirize obw’ensonga

Omuntu tasaanidde kutya kubuuza.

Ebibuuzo biyinza okuyamba omuntu okukula mu ntegeera.

Omukkiriza ayinza okubuuza:

“Katonda Omutonzi kitegeeza ki mu bulamu bwange?”

“Obuvunaanyizibwa bwange eri obutonde bwe buli ki?”

“Enzikiriza eno eyamba etya amaka?”

“Nkola ntya okukkiriza kwange mu bikolwa?”

“Njawula ntya enzikiriza n’obuwangwa?”

Ebibuuzo bino biyinza okuleeta okuyiga okw’obuvunaanyizibwa.

29. Enzikiriza erina okulabikira mu bikolwa

Entegeera enkulu eri mu kuyigiriza kuno eri nti:

Okukkiriza kulina okulabikira mu bikolwa.

Singa omuntu agamba nti akkiriza Katonda Omutonzi, obulamu bwe busaanidde okulaga obuvunaanyizibwa.

Ayamba abantu.

Akwata amazima.

Akuwa ekitiibwa.

Akuuma ebyamukwasibwa.

Akuuma obutonde.

Ayigiriza abaana.

Awa abalala omukisa.

Anoonya emirembe.

Akola n’obwesigwa.

Ekyo tekitegeeza nti omukkiriza aba atuukiridde. Omuntu ayinza okukola ensobi. Naye okukkiriza kumuyamba okumanya ensobi, okwenenya, n’okuddamu okutereeza ekkubo.

30. Okwekenneenya omutima

Buli muntu ayinza okweyimiriza n’abuuza omutima gwe.

Nkitwala ntya ekirabo ky’obulamu?
Nissa ekitiibwa mu bantu?
Ndi mwesigwa mu mirimu gyange?
Nkuuma eby’obugagga ebinkwasiddwa?
Nkwata ntya obutonde?
Nnyigiriza abantu oba mbayamba?
Enzikiriza yange erabikira mu mpisa zange?
Nsobola okwenenya nga nkoze ensobi?
Nsobola okusonyiwa?
Nsobola okusaba obuyambi nga ntegeera obunafu bwange?

Okwekenneenya ng’okwo kuyamba omuntu okukula.

31. Omulembe omupya

Omulembe omupya gulina obuvunaanyizibwa obw’okutwala enzikiriza n’amagezi mu maaso.

Tekimala kubuulira baana nti “Katonda Omutonzi.”

Balina okuyigiriza amakulu g’ekigambo ekyo.

Balina okumanya nti okukkiriza Katonda kukwatagana n’obulamu.

Kukwatagana n’obwesigwa.

Kukwatagana n’okwagala.

Kukwatagana n’obuvunaanyizibwa.

Kukwatagana n’obutonde.

Kukwatagana n’amaka.

Kukwatagana n’okuyiga.

Kukwatagana n’emirembe.

32. Enkola y’okusomesa ensi y’akaseera kano

Mu kiseera kino abantu balina tekinologiya n’emikutu mingi egy’amawulire.

Obubaka bw’enzikiriza busobola okutwalibwa eri abantu nga bayita mu:

mikutu gya yintaneeti;
amasimu;
vidiyo;
amaloboozi;
ebitabo;
masomo;
n’emikutu gy’okuyigiriza.

Naye omukutu omupya tegukyusa mazima g’enzikiriza.

Tekinologiya y’enkola yokka.

Obubaka bulina okubeera obw’amazima, obw’ekitiibwa, era obw’obuvunaanyizibwa.

33. Obuvunaanyizibwa bw’ekibiina ky’enzikiriza

Ekibiina ekyogera ku Katonda Omutonzi kirina okulaga ekyo mu ngeri gye kikolamu.

Obukulembeze bulina okubeera obw’obwesigwa.

Eby’obugagga birina okukwatibwa mu bwerufu.

Abantu balina okuwulirizibwa.

Abaavu n’abali mu bwetaavu balina okulowoozebwako.

Abavubuka balina okuweebwa omukisa okuyiga.

Abakadde balina okuweebwa ekitiibwa.

Obutonde bulina okukuumibwa.

Mu ngeri eno, enjigiriza y’enzikiriza efuuka nkola ya bulamu.

34. Katonda Omutonzi n’obumu bw’abantu

Abantu bayinza okwawukana mu nnimi, buwangwa, bitundu, maka, n’engeri gye bategeeramu ebintu.

Naye okukkiriza Katonda ng’Omutonzi kuyinza okutumbula entegeera nti obulamu bw’omuntu bulina ekitiibwa.

Obutafaanagana si nsonga ya kutyoboola muntu.

Omuntu ayinza obutafaanana naawe, naye n’aba akkirizibwa okuba n’ekitiibwa.

Ekyo kiyinza okuyamba okuzimba obumu n’emirembe.

35. Katonda n’obuweereza

Okukkiriza Katonda Omutonzi kuyinza okufuula obulamu obuweereza.

Obuweereza si bwa bakulembeze bokka.

Omwana ayinza okuweereza.

Omuvubuka ayinza okuweereza.

Omuzadde ayinza okuweereza.

Omukadde ayinza okuweereza.

Omukozi ayinza okuweereza.

Omuntu yenna ayinza okukozesa obusobozi bwe mu kuyamba abalala.

Omuntu bw’afuna obuyinza, ekibuuzo si nti:

“Nnyinza kufuna ki?”

Naye era:

“Nnyinza kukola ki okuyamba?”

36. Katonda n’obukulembeze

Obukulembeze bwe buweebwa omuntu, buteekwa okukwatibwa ng’obuvunaanyizibwa.

Omukulembeze talina kutwala kifo kye ng’ekifo eky’okunyigiriza abantu.

Obukulembeze obw’obuvunaanyizibwa busaba:

amazima;
obwerufu;
okuwuliriza;
okwenkanya;
okwewala okweyagaliza;
n’okuweereza.

Enzikiriza bw’eyogera ku Katonda Omutonzi, abakulembeze balina okwebuuza oba engeri gye bakolamu eraga empisa ze bayigiriza.

37. Okusonyiwa n’okwenenya

Omuntu yenna ayinza okukola ensobi.

Okukkiriza Katonda kulina okuwa omuntu ekkubo ery’okwenenya.

Okwenenya kwe kukiriza nti ekikolwa kyali kikyamu, okukyusiza ddala ekkubo, n’okunoonya okutereeza awali okusoboka.

Okusonyiwa nako kwa mugaso.

Naye okusonyiwa tekitegeeza kukweka mazima oba okulemesa obuvunaanyizibwa.

Omuntu ayinza okusonyiwa ate n’ayagala obwenkanya n’okutereeza.

38. Obulamu ng’obwesige

Obulamu bw’omuntu busobola okutunuulwamu ng’obwesige.

Katonda ng’Omutonzi ye nsibuko.

Omuntu aba n’obulamu obumuweereddwa.

Aba n’ebiseera.

Aba n’obusobozi.

Aba n’ebintu.

Aba n’abantu abalala abali naye.

Aba n’obutonde bw’ali mu.

Ebyo byonna bimuleetera obuvunaanyizibwa.

Omuntu omukulu si oyo afuna ebintu bingi byokka; era ye oyo amanyi okukozesa ebimuweereddwa mu ngeri ey’obuvunaanyizibwa.

39. Ensonga enkulu ez’enzikiriza eno

Mu bufunze, enjigiriza ya Katonda Omutonzi etuyigiriza nti:

Katonda ye nsibuko y’obulamu.
Obutonde bulina ekitiibwa n’obuvunaanyizibwa.
Obulamu bw’omuntu bulina omuwendo.
Omuntu alina obuvunaanyizibwa eri Katonda n’abantu.
Okukkiriza kulina okulabikira mu bikolwa.
Amazima n’obwesigwa bikulu mu bulamu bw’omukkiriza.
Okwagala n’obuntu bisaanidde okuba mu bulamu bw’enzikiriza.
Amaka galina omulimu mu kutambuza enzikiriza n’empisa.
Abakadde balina omugaso mu kutambuza amagezi, naye ebigambo byonna bisaanidde okwekenneenyezebwa.
Abavubuka balina ekifo mu kuyiga n’okutambuza enzikiriza mu mulembe omupya.
Obutonde bulina okukuumibwa.
Obugagga n’obuyinza birina okukozesebwa mu buvunaanyizibwa.
Emirembe n’obwenkanya bikulu mu bulamu bw’abantu.
Ennono n’obuwangwa birina okwawulwamu n’enzikiriza awali obwetaavu.
Okusaba kulina okukwatagana n’obulamu obw’empisa.
Omuntu alina okweyongera okuyiga n’okwekenneenya.
Enzikiriza erina okuzimba abantu n’ebibiina.
Obuweereza kye kimu ku bifaananyi by’okukkiriza okubeera mu bikolwa.

40. Ekigambo eri omukkiriza

Omukkiriza Katonda Omutonzi, jjukira nti enzikiriza si linnya lyokka.

Bw’ogamba nti Katonda ye Omutonzi, leka ekigambo ekyo kikyuse engeri gy’otunuuliramu obulamu.

Tunuulira obulamu ng’ekirabo.

Tunuulira omuntu ng’alina ekitiibwa.

Tunuulira obutonde ng’obuvunaanyizibwa.

Tunuulira amaka ng’ekifo eky’okuyigira n’okuzimba.

Tunuulira obugagga ng’obwesige.

Tunuulira obuyinza ng’obuweereza.

Tunuulira amagezi ng’ekintu eky’okukozesa mu kuzimba.

Tunuulira ensobi ng’omukisa gw’okwenenya n’okutereeza.

Era tunuulira bannaffe ng’abantu abateekwa okussa ekitiibwa.

41. Amakulu g’enzikiriza mu bulamu bwa Uganda

Mu Uganda, abantu babeera mu bitundu, nnimi, buwangwa, n’ennono ez’enjawulo.

Enjigiriza ya Katonda Omutonzi esobola okukozesebwa mu kuzimba empisa ezitumbula obumu, obwesigwa, obuweereza, okukuuma obutonde, n’okussa ekitiibwa mu bulamu.

Kino tekitegeeza kusazaamu njawulo z’abantu.

Kitegeeza okufuna emisingi egyinza okuyamba abantu okukolagana nga balina ekitiibwa.

Omuntu ayinza okuba n’obuwangwa bwe n’ennono ze, ate n’akolagana n’omulala mu mirembe.

42. Ekigendererwa ky’enjigiriza

Ekigendererwa ky’enjigiriza eno si kukwata muntu ku bigambo byokka.

Ekigendererwa kwe kumuyamba okutegeera nti okukkiriza Katonda Omutonzi kulina ebivaamu mu bulamu.

Singa Katonda ye nsibuko y’obulamu:

Obulamu bulina ekitiibwa.

Singa obulamu bulina ekitiibwa:

Omuntu alina okukola mu buvunaanyizibwa.

Singa ensi n’obutonde bya mugaso:

Birina okukuumibwa.

Singa abantu balina ekitiibwa:

Balina okuyisibwa mu mazima n’obuntu.

Singa enzikiriza erina amakulu:

Eteekwa okulabikira mu bikolwa.

43. Okufundikira

Katonda Omutonzi ye mutwe ogusobola okuba omusingi gw’enzikiriza n’entegeera y’obulamu.

Okukkiriza Katonda ng’Omutonzi kutujjukiza nti obulamu si kintu kya kwejalabya kyokka. Bulina amakulu, ekitiibwa, n’obuvunaanyizibwa.

Omuntu alina okwewala okutwala ensi ng’ekintu kye yekka. Alina okukozesa ebyo by’afunye mu ngeri ey’obuvunaanyizibwa.

Alina okwagala abantu.

Alina okwogera amazima.

Alina okubeera omwesigwa.

Alina okuweereza.

Alina okukuuma obutonde.

Alina okussa ekitiibwa mu maka n’abakadde.

Alina okuyigiriza abato.

Alina okuzimba emirembe.

Era bw’akola ensobi, alina obuvumu okwenenya n’okutereeza.

Mu ngeri eno, enjigiriza ya Katonda Omutonzi tesigala mu bigambo by’enzikiriza byokka. Efuuka enkola y’obulamu.

Katonda ye Omutonzi.

Obulamu kirabo.

Omuntu alina ekitiibwa.

Obutonde bulina okukuumibwa.

Okukkiriza kulina okulabikira mu bikolwa.

Obuweereza bulina okuzimba abantu n’obulamu.

Era omukkiriza ayitibwa okutambulira mu bulamu ng’alina okwebaza, amazima, obwesigwa, obuntu, obuvunaanyizibwa, n’emirembe.