OKUSINZA KATONDA

Amakulu g’Okusinza n’Obukulu bwakwo mu Bulamu

1. Ennyanjula

Okusinza Katonda kye kimu ku bintu ebikulu mu bulamu bw’omuntu akkiriza. Okusinza kulaga engeri omuntu gy’ategeeramu Katonda, obukulu bw’amuteekamu, n’enkolagana gy’ayagala okuba nayo n’Omutonzi.

Abantu bayinza okusinza mu ngeri ez’enjawulo okusinziira ku nzikiriza, buwangwa, n’embeera gye balimu. Naye mu kuyigiriza ku kusinza, kikulu okwawula wakati w’ekikolwa ky’okusinza, ennono z’abantu, n’obulamu bw’enzikiriza.

Okusinza Katonda si kukuŋŋaana mu kifo kyokka, si kwogera bigambo by’enzikiriza byokka, era si kukola mikolo gyokka. Okusinza okuba okw’amakulu kukwata ku mutima, endowooza, ebigambo, ebikolwa, n’obulamu bw’omuntu.

Omuntu asinza Katonda asaanidde okwebuuza nti: “Okusinza kwange kukyusa kutya obulamu bwange?”

Ekibuuzo kino kikulu kubanga okusinza okwatula Katonda n’akamwa naye ne kutakyusa nneeyisa kuyinza okuleka ekitundu ekikulu eky’enzikiriza nga tekikoleddwa.


2. Okusinza kitegeeza ki?

Okusinza Katonda kitegeeza okumussaamu ekitiibwa n’okumutegeera ng’Omutonzi era nga Katonda.

Mu kusinza, omuntu ayinza okwoleka:

  • okukkiriza;
  • ekitiibwa;
  • okwebaza;
  • okwewaayo;
  • okusaba;
  • okwenenya;
  • okutendereza;
  • n’obuvunaanyizibwa.

N’olwekyo, okusinza si kikolwa kimu kyokka. Kye kifo Katonda ky’afuna mu bulamu bw’omuntu n’engeri omuntu gy’akwatamu enkolagana ye ne Katonda.


3. Katonda ng’Omutonzi

Mu nzikiriza yaffe, Katonda ategeerwa ng’Omutonzi w’ebintu byonna.

Okumanya Katonda ng’Omutonzi kuleeta okussa ekitiibwa mu Katonda. Omuntu bw’ategeera nti obulamu bwe bulina ensibuko era nti ensi gy’abeeramu erina omuwendo, ayinza okutandika okutambuza obulamu bwe mu ngeri ey’obuvunaanyizibwa.

Okusinza Katonda kwe kukkiriza obukulu bwe n’okumussa mu kifo eky’ekitiibwa.


4. Okusinza n’okukkiriza

Okusinza n’okukkiriza bikwatagana.

Okukkiriza kuleeta omuntu okutegeera Katonda, ate okusinza kuleeta okwoleka okukkiriza okwo.

Omuntu ayinza okuba n’ebigambo bingi eby’okwogera ku kukkiriza, naye ekibuuzo kiba nti okukkiriza kwe kulabikira wa mu bulamu bwe?

Okusinza kwe kuba nga kukwatagana n’enzikiriza, era enzikiriza n’ebeera nga erabikira mu nneeyisa.


5. Okusinza n’omutima

Okusinza okw’amakulu tekusinziira ku bigambo eby’oku mimwa byokka.

Omuntu asobola okwogera ebigambo ebirungi naye ng’omutima gwe teguli mu kusinza.

N’olwekyo, okusinza kwetaaga omutima ogw’obwesimbu. Omuntu alina okubeera omwesimbu mu kusaba kwe, mu kwebaza kwe, mu kwenenya kwe, n’okwewaayo kwe.


6. Okusinza n’okwebaza

Okwebaza kye kimu ku bintu ebiyinza okuba mu kusinza.

Obulamu, abantu abatuyamba, obusobozi bw’okukola, amaka, obumanyi, n’ebintu ebirala omuntu by’aba nabyo biyinza okumuleetera okwebaza.

Okwebaza kuyamba omuntu obutalowooza nti buli kintu akifuna olw’amaanyi ge gokka.

Omuntu ayiga okwebaza ayiga n’okulaba omuwendo gw’ebirungi ebimwetoolodde.


7. Okusinza n’okusaba

Okusaba kye kimu ku bikolwa ebikulu ebikwatagana n’okusinza.

Mu kusaba, omuntu ayinza okwogera ne Katonda ng’ayogera ku:

  • bye yeebaza;
  • ebyetaago bye;
  • ebizibu bye;
  • eby’omu maka;
  • obulamu bw’abantu abalala;
  • obwetaavu bw’obulagirizi;
  • okwenenya;
  • n’okunoonya amaanyi ag’okutambulira mu bulamu.

Okusaba tekulina kubeera kugaba bisaba byokka. Kuyinza n’okubeera ekiseera eky’okwogera, okuwuliriza, okwekenneenya, n’okwewaayo.


8. Okusinza n’okutendereza

Okutendereza Katonda kuyinza okulaga nti omuntu amutegeera ng’omukulu era agwanira ekitiibwa.

Mu kusinza, okutendereza kuyinza okukwatagana n’okwebaza n’okwogera ku bukulu bwa Katonda.

Naye omuntu alina okwegendereza obutafuula kutendereza kwa mimwa kyokka.

Obulamu bwe bwennyini busobola okuba ekifaananyi ky’okutendereza.


9. Okusinza n’obwetoowaze

Okusinza Katonda kuyigiriza omuntu obwetoowaze.

Obwetoowaze bumuyamba okumanya nti si ye nsibuko ya buli kintu, era nti obulamu bwe bulina obuvunaanyizibwa.

Omuntu omwetoowaze asobola:

  • okuwuliriza;
  • okuyiga;
  • okukkiriza okutereezebwa;
  • okwatula ensobi;
  • okusaba okusonyiyibwa;
  • n’okuyamba abalala.

10. Okusinza n’okwenenya

Okwenenya kye kimu ku bitundu by’obulamu bw’enzikiriza.

Omuntu bw’ategeera nti akoze ekikyamu, alina obuvumu okukyekenneenya.

Okwenenya okw’amakulu tekukoma ku kugamba nti, “Nsonyiwa.” Kuteekwa okuwerekerwa n’okugezaako okukyusa enneeyisa.

Singa omuntu yakola obulabe ku muntu omulala, okwenenya kuyinza okumwetaagisa okwetondera n’okunoonya engeri y’okutereezaamu ensobi, we kiba kisoboka.


11. Okusinza n’amazima

Okusinza Katonda n’amazima bikwatagana.

Omuntu asinza Katonda alina okussa ekitiibwa mu mazima.

Obulimba obwategekebwa, okukumpanya, okukozesa abantu, n’okweyambisa enzikiriza mu ngeri etali ya bwesigwa bikwatagana bubi n’omwoyo gw’okusinza.

N’olwekyo, omuntu asinza alina okuba omwesigwa mu maka, ku mulimu, mu bizinensi, mu buyinza, ne mu nkolagana n’abantu.


12. Okusinza n’obwesigwa

Obwesigwa bwe kimu ku bifaananyi by’okusinza okw’okutuuka ku mutima.

Omuntu bw’aba omwesigwa nga tewali muntu amulaba, aba alaga nti empisa ze tezisinziira ku kutya bantu bokka.

Obwesigwa bulabikira mu kutuukiriza ebisuubizo, okukuuma ebyama mu ngeri esaanidde, obutakumpanya, n’okukola obuvunaanyizibwa obuweereddwa.


13. Okusinza n’okwagala abantu

Okusinza Katonda tekulina kutulemesa kwagala bantu.

Mu butuufu, enzikiriza esaanidde okuyamba omuntu okutegeera omuwendo gw’obuntu.

Okwagala kuyinza okulabikira mu:

  • kuyamba abalina obwetaavu;
  • okuwuliriza abakola ensobi;
  • okwewala obukyayi;
  • okussa ekitiibwa mu bantu;
  • okuzimba emirembe;
  • n’okukolagana n’abalala.

14. Okusinza n’obuntu

Obuntu buzingiramu engeri omuntu gy’ayisaamu abantu abalala.

Omuntu asinza Katonda alina okubeera omuntu ow’empisa.

Tayinza kussa kitiibwa mu Katonda ate n’ayisa abantu mu ngeri ey’obukambwe, obunyoomi, oba obutali bwenkanya.

N’olwekyo, okusinza n’obuntu bisobola okutambulira awamu.


15. Okusinza n’amaka

Amaka ge masomero g’enzikiriza n’empisa.

Okusinza kuyinza okuyamba amaka okuzimba obulamu obw’okwebaza, okusaba, okwagalana, n’obwesigwa.

Abazadde n’abakulira amaka balina obuvunaanyizibwa obw’okuyamba abaana okumanya amakulu g’enzikiriza, naye nga bayigiriza n’ekyokulabirako.

Omwana ayiga nnyo okuva ku ebyo by’alaba okusinga ku ebyo by’awulira.


16. Okusinza n’abaana

Abaana bayinza okuyigirizibwa ku kusinza mu ngeri etali ya kubatiisa oba kubawaliriza kwogera bye batannategeera.

Okuyigiriza abaana kusaanidde okukwatagana n’emyaka gyabwe n’obusobozi bwabwe okutegeera.

Bayinza okuyigirizibwa:

  • okwebaza;
  • okwogera amazima;
  • okussa ekitiibwa mu bakulu;
  • okwagala bannaabwe;
  • okukuuma obuyonjo;
  • okuyamba;
  • n’okubeera abeesigwa.

Mu ngeri eno, okusinza tekubeera kintu kya mukolo gwokka, wabula kuyamba mu kutondawo empisa.


17. Okusinza n’abavubuka

Abavubuka nabo balina ekifo mu bulamu bw’enzikiriza.

Mu kiseera ky’obuvubuka, omuntu atandika okubuuza ebibuuzo ebikwata ku bulamu, Katonda, ekigendererwa, obuvunaanyizibwa, n’ekifo kye mu bantu.

Okusinza okusaanidde kuyamba omuvubuka okubuuza ebibuuzo bino n’obuvumu, n’okunoonya eby’okuddamu mu ngeri ey’obwegendereza.

Omuvubuka talina kutwalibwa ng’omuntu atalina kye amanyi. Asaanidde okuwulirizibwa n’okuyigirizibwa.


18. Okusinza n’abakadde

Abakadde basobola okuba n’obumanyi obw’omugaso mu by’obulamu, buwangwa, n’ebyafaayo.

Okusinza mu maka n’ebibiina by’enzikiriza kuyinza okuba omukisa gw’okuyigira ku bamanyi n’okutambuza obumanyi obw’omugaso.

Naye buli kiwuliddwa ku byafaayo oba ennono kirina okwekenneenyebwa mu ngeri esaanidde. Okussa ekitiibwa mu mukadde tekitegeeza kukkiriza buli kigambo awatali kwekenneenya.


19. Okusinza n’obuweereza

Okusinza okw’amakulu kuleeta obuweereza.

Omuntu bw’ategeera Katonda n’obukulu bw’enzikiriza, ayinza okuwulira obuvunaanyizibwa obw’okuyamba abantu.

Obuweereza buyinza okuba:

  • okuyamba abalina obwetaavu;
  • okuyigiriza;
  • okukyalira abalwadde;
  • okuwagira amaka;
  • okuyamba abavubuka;
  • okukola emirimu gy’ekibiina;
  • n’okuzimba emirembe.

20. Okusinza n’obukulembeze

Abakulembeze b’enzikiriza balina okutegeera nti ekifo kyabwe kizingiramu obuvunaanyizibwa.

Okusinza tekulina kukozesebwa ng’engeri y’okufunamu buyinza ku bantu.

Omukulembeze alina okubeera omwesigwa, omwetoowaze, omuwuliriza, era omukozi.

Ekifo ky’obukulembeze bwe kibeera kya buweereza, abantu bayinza okuganyulwa.


21. Okusinza n’obwenkanya

Okusinza Katonda tekulina kuva ku bwenkanya.

Mu bulamu bw’ekibiina ky’enzikiriza, abantu balina okuyisibwa mu ngeri ey’obwenkanya.

Obutali bwenkanya buyinza okubaawo singa omuntu akozesa ekifo kye mu kusaliriza, okunyooma, oba okweyagaza.

N’olwekyo, okusinza kulina okutambulira wamu n’obuvunaanyizibwa n’obwenkanya.


22. Okusinza n’emirembe

Ekifo ky’okusinzizaamu kisaanidde okuba ekifo ekizimba emirembe.

Enkaayana ziyinza okubaawo mu bantu, naye ekibiina ky’enzikiriza kisaanidde okunoonya amakubo g’okuzigonjoolamu mu ngeri ey’obwegendereza.

Okusinza kuyinza okuyamba omuntu okukula mu:

  • kusonyiwa;
  • okuwuliriza;
  • kugumiikiriza;
  • kwogera mu kisa;
  • n’okunoonya engeri y’okutereezaamu enkaayana.

23. Okusinza n’obutonde

Okusinza Katonda ng’Omutonzi kulina okutuyamba okussa ekitiibwa mu butonde.

Ensi, amazzi, ebimera, ebisolo, n’ebintu ebirala ebikwata ku bulamu byetaaga okukuumibwa.

Omuntu ayinza okulaga nti ategeera obuvunaanyizibwa bwe nga:

  • akuuma amazzi;
  • akuuma obuyonjo;
  • asimba emiti;
  • yeewala okwonoona obutonde;
  • n’alowooza ku bantu abagenda okujja.

24. Okusinza n’emirimu

Okusinza tekulina kutuggyako buvunaanyizibwa bwa mirimu gyaffe.

Omuntu asinza Katonda asaanidde okukola emirimu gye n’obwesigwa.

Okukola obulungi omulimu gwe, okuwa abantu empeereza ennungi, okukuuma ebintu by’omukozesa, n’okutuukiriza obuvunaanyizibwa bye bimu ku bikolwa ebiraga empisa ennungi.


25. Okusinza n’obugagga

Omuntu alina eby’obugagga asaanidde okubikozesa n’obuvunaanyizibwa.

Okusinza Katonda tekulina kubeera kkubo lya kwefunira bugagga nga tuyita mu kukumpanya abantu.

Eby’obugagga bisobola okukozesebwa mu kulabirira amaka, okutumbula emirimu, okuyamba abali mu bwetaavu, n’okukola ebintu eby’omugaso.


26. Okusinza n’okwebaza mu biseera ebizibu

Si buli kiseera mu bulamu kiba kya ssanyu.

Waliwo obulumi, okufiirwa, obwetaavu, obutakola, enkaayana, n’ebiseera eby’obuzibu.

Okusinza mu biseera ng’ebyo kuyinza okuba engeri y’okunoonya amaanyi, essuubi, obulagirizi, n’obugumiikiriza.

Kino tekitegeeza nti omuntu talina kukola kintu kyonna. Asaba era n’anoonya obuyambi n’amakubo ag’omugaso.


27. Okusinza n’obuyonjo

Obuyonjo bwa mugaso mu bulamu bw’abantu.

Ebifo eby’okusinzizaamu bisaanidde okukuumibwa nga birongoofu era nga bitegekeddwa obulungi.

Abasinza nabo balina okutegeera nti obuyonjo si bwa kifo ky’okusinzizaamu kyokka. Amaka n’ebifo eby’olukale nabyo byetaaga obuvunaanyizibwa.


28. Okusinza n’obulamu

Okusinza tekulina kutulemesa okunoonya okumanya ku bulamu.

Omuntu ayinza okubeera n’enzikiriza era n’anoonya amagezi okuva mu bakugu ku nsonga z’obulamu, obuyonjo, emmere, n’obukuumi.

Okukkiriza n’obuvunaanyizibwa bisobola okutambulira awamu.


29. Okusinza n’okuyiga

Omuntu asinza alina okukula mu kumanya.

Okuyiga ku nzikiriza, ebyafaayo, olulimi, obuwangwa, obutonde, n’embeera z’abantu kuyamba omuntu okufuna okutegeera okugazi.

Abayigiriza nabo balina okuba ab’obuvunaanyizibwa, ne beewala okuyigiriza ebintu nga bikakasiddwa nga bwe bitakakasiddwa.


30. Okusinza n’ennono

Abantu balina ennono ez’enjawulo. Ennono ziyinza okuba n’obumanyi obw’omugaso, naye si buli nnono yonna yenkana n’enzikiriza.

Mu kuyigiriza kwa ENSINZA, kyetaagisa okwawula:

enzikiriza,
ennono,
buwangwa,
byafaayo,
n’entegeera y’omulembe guno.

Kino kiyamba abantu okussa ekitiibwa mu byafaayo byabwe awatali kutabanya buli kintu n’enzikiriza.


31. Okusinza n’obujulizi

Bwe tuba twogera ku byafaayo by’okusinza oba ennono z’abantu, tusaanidde okunoonya obujulizi.

Obujulizi buyinza okuba mu biwandiiko, kunoonyereza kwa bannasayansi b’eby’abantu, byafaayo, oba mu nnono ezitambuza obumanyi okuva ku mulembe ogumu okudda ku mulala.

Naye obujulizi bw’ennono obw’akamwa bulina okwawulibwa ku byakakasibwa mu byafaayo.

Kino si kunyooma nnono. Kye kussa ekitiibwa mu mazima.


32. Okusinza n’olulimi

Olulimi luyamba abantu okutegeera enzikiriza.

Mu Luganda, ebigambo ebikwata ku Katonda, okusaba, okutendereza, okwebaza, n’okwewaayo bisobola okuyamba omuntu okwogera ku kukkiriza kwe mu lulimi lw’amaka ge.

Naye omuyigiriza alina okukozesa ebigambo mu ngeri etegeerekeka era ey’obwegendereza.

Tulina okwewala okuwa ebigambo ebya bulijjo amakulu ag’enjawulo nga tetulina bujulizi.


33. Okusinza n’obumu bw’abantu

Okusinza kuyinza okuyamba abantu okukola awamu.

Abantu bwe bakuŋŋaana okusinza, basobola okuyiga okuwuliriza, okuyambagana, n’okuzimba enkolagana.

Naye ekibiina ky’enzikiriza tekisaanidde kuba kifo kya kutondamu bukyayi eri abo abatalina nzikiriza y’emu.

Ekitiibwa eri abantu abalala n’okunoonya emirembe bisaanidde okuba ebintu eby’omuwendo.


34. Okusinza n’obuvunaanyizibwa bw’omuntu

Okusinza Katonda kulina okujjukiza omuntu obuvunaanyizibwa bwe.

Omuntu alina obuvunaanyizibwa eri:

  • Katonda;
  • obulamu bwe;
  • amaka;
  • abantu abalala;
  • ekibiina;
  • obutonde;
  • n’emirembe egigenda okujja.

N’olwekyo, okusinza tekulina kutwalibwa ng’okudduka obuvunaanyizibwa bw’obulamu.


35. Okusinza mu bulamu obwa bulijjo

Okusinza okw’amakulu kusobola okulabikira mu bintu ebyangu.

Bw’ogamba amazima, olaga empisa ezikwatagana n’enzikiriza yo.

Bw’oyamba omuntu ali mu bwetaavu, olaga obuntu.

Bw’okuuma amaka go, olaga obuvunaanyizibwa.

Bw’okuuma obutonde, olaga nti otegeera omuwendo gw’obulamu.

Bw’okkiriza ensobi n’oonya okutereeza, olaga obwetoowaze.

N’olwekyo, okusinza tekulina kusigala mu kifo ky’okusinzizaamu kyokka.


36. Okusinza n’emikolo

Emikolo gy’enzikiriza giyinza okuba n’omulimu mu kusinza. Naye omukolo gwennyini tegulina kutwalibwa ng’ekintu ekimala byokka.

Amakulu g’omukolo, enzikiriza eguli emabega, empisa ezigugoberera, n’obulamu bw’omuntu byonna bya mugaso.

Bwe wabaawo omukolo ogw’ennono, kirungi okwawula ekintu ekimanyiddwa mu byafaayo ku ntegeera y’enzikiriza eyongerwako mu mulembe guno.


37. Okusinza n’obwesimbu

Obwesimbu bukulu nnyo mu kusinza.

Omuntu tayinza kwefuula muntu wa nzikiriza ku lw’okufuna ekitiibwa oba okuganyulwa mu bantu.

Okusinza okw’amakulu kwetaaga omuntu okubeera omwesimbu mu mutima n’ebikolwa bye.

Omuntu ayinza okuba n’obunafu, naye obukulu buli mu kukkiriza obunafu obwo n’okunoonya okukula.


38. Okusinza n’okwekenneenya

Buli mukkiriza asaanidde okwekenneenya.

Ebibuuzo bino biyinza okuyamba:

Nsinza Katonda lwaki?

Okusinza kwange kukyusa ki mu mpisa zange?

Nbeera mwesigwa nga tewali muntu anndaba?

Nnyisa abantu mu kitiibwa?

Nkozesebwa ntya obusobozi bwe nnina?

Nkuuma amaka n’obutonde?

Njagala kuyiga n’okukula mu kumanya?

Ebibuuzo bino biyamba okusinza obutafuuka kikolwa kya mpisa ya kungulu yokka.


39. Obukulu bw’okusinza mu bulamu

Okusinza Katonda kulina obukulu mu bulamu kubanga kuyinza okuyamba omuntu:

  1. okumanya obukulu bwa Katonda;
  2. okufuna ekifo eky’okwebaza;
  3. okwekenneenya obulamu;
  4. okuzimba empisa;
  5. okufuna obulagirizi;
  6. okuzimba obumu;
  7. okuyamba abalala;
  8. okutegeera obuvunaanyizibwa;
  9. okukuuma ennono n’obumanyi obw’omugaso;
  10. n’okutambuza obulamu mu ngeri ey’ekitiibwa.

40. Ekyokulabirako ky’omuntu asinza

Omuntu asinza Katonda mu mazima tayinza kuba muntu wa kusinza kwokka.

Asaanidde okuba omuntu wa:

mazima,

bwesigwa,

kwagala,

bwenkanya,

mirembe,

buvunaanyizibwa,

bwetoowaze,

n’buweereza.

Kino tekitegeeza nti omukkiriza aba atuukiridde. Omuntu asobola okukola ensobi. Ekikulu kwe kumanya ensobi, okuyiga, okwenenya, n’okugezaako okutereeza.


41. Ebintu ebisaanidde okwewalibwa mu kusinza

Mu kusinza, tulina okwegendereza obutakola enzikiriza ng’ekintu eky’okukozesa abantu.

Tulina okwewala:

  • obukumpanya;
  • obulimba;
  • okutisa abantu awatali nsonga;
  • okweyambisa Katonda okufuna ssente mu bukyamu;
  • okunyooma abantu abalala;
  • okusaasaanya amawulire agatali makakafu;
  • okuwa ennono ezitaliiko bujulizi ekifo ky’ebyafaayo ebyakakasibwa;
  • n’okukozesa obukulembeze bw’enzikiriza mu kweyagaza.

Okusinza Katonda kulina okutambulira wamu n’obwesigwa n’obuvunaanyizibwa.


42. Okusinza n’omulembe omuggya

Omulembe guno gukozesa tekinologiya, yintaneeti, amasimu, n’emikutu gy’empuliziganya.

Enzikiriza nayo ekwatibwako tekinologiya.

Kino kitegeeza nti abantu basobola okuyiga, okuwuliriza, okusaba, n’okugabana obumanyi nga bayita mu tekinologiya.

Naye tulina okuba abwegendereza ku mawulire agasaasaanyizibwa.

Ekintu bwe kiba nga kikwata ku byafaayo, ennono, oba enzikiriza, kirungi okubuuza nti:

“Obujulizi bwakyo buli ludda wa?”


43. Okusinza si kutya Katonda kwokka

Okusinza Katonda tekulina kubeera kusinziira ku kutya kwokka.

Ekitiibwa, okukkiriza, okwebaza, okwagala, n’obuvunaanyizibwa nabyo bikulu.

Omuntu bw’aba atya Katonda naye n’abeera nga tayisa bantu bulungi, waliwo ekitundu ky’enzikiriza ekitetaagisa okwekenneenya.

Okusinza kulina okutondawo omuntu ayagala amazima era ayagala okukola ebirungi.


44. Okusinza n’obulamu obw’omunda

Okusinza kuyinza okuba ekiseera eky’okwetunuulira.

Omuntu asobola okwebuuza:

“Mutima gwange guli gutya?”

“Ndi mwesigwa?”

“Nkoze ani obubi?”

“Waliwo gwe nneetaaga okwetondera?”

“Waliwo ekintu kye nneetaaga okukyusa?”

Okwekenneenya ng’okwo kuyamba omuntu okukula mu mpisa n’enzikiriza.


45. Okusinza n’obulamu bw’ekibiina

Ekibiina ky’enzikiriza bwe kiba nga abantu bakuŋŋaana okusinza, kirina era okuba n’obuvunaanyizibwa eri abantu abakikola.

Ekibiina kisaanidde okuba n’obulambulukufu mu nteekateeka zaakyo, obuvunaanyizibwa mu bintu byakyo, n’okuyisa abantu mu kitiibwa.

Okusinza n’obukulembeze birina okutambulira awamu n’obwesigwa.


46. Omulimu gw’abayigiriza

Abayigiriza b’enzikiriza balina obuvunaanyizibwa obunene.

Balina:

  • okuyigiriza mu mazima;
  • okwawula ebyakakasibwa ku ebyo ebitannakakasibwa;
  • obutavumbula byafaayo;
  • obutakubiriza bukyayi;
  • okuwa abantu omukisa okubuuza;
  • n’okukkiriza nti nabo bayiga.

Omuyigiriza omwesigwa takwatibwa nsonyi okugamba nti, “Kino tetukimanyi bulungi.”


47. Okusinza n’ekitiibwa kya Katonda

Ekitiibwa kya Katonda kye kimu ku bisibuko by’okusinza.

Omuntu bw’ategeera Katonda ng’Omutonzi, asobola okussa Katonda mu kifo eky’obukulu.

Ekitiibwa ekyo kirabikira mu kusinza, naye era ne mu mpisa.

N’olwekyo:

Okusinza kulaga ekitiibwa, ate obulamu bulaga obwesimbu bw’okusinza.


48. Ebikulu bye tuyiga

Mu kuyiga ku kusinza Katonda, tulina okujjukira nti:

  1. Okusinza kwe kussa Katondaamu ekitiibwa n’okumutegeera ng’Omutonzi.
  2. Okusinza si mikolo gyokka.
  3. Okusaba, okwebaza, okutendereza, n’okwewaayo bisobola okuba mu kusinza.
  4. Okusinza kulina okukwatagana n’empisa.
  5. Amazima n’obwesigwa bya mugaso.
  6. Okwagala abantu kulina okulabikira mu bikolwa.
  7. Amaka ge masomero g’enzikiriza.
  8. Obukulembeze bw’enzikiriza bulina kubeera buweereza.
  9. Obutonde bulina okukwatibwa n’obuvunaanyizibwa.
  10. Ennono n’ebyafaayo birina okwawulibwa ku ntegeera y’enzikiriza.
  11. Abayigiriza balina obuvunaanyizibwa obw’okwogera amazima.
  12. Okusinza okw’amakulu kulina okukyusa obulamu bw’omuntu.

49. Obubaka eri omukkiriza

Omukkiriza, bw’ogenda okusinza Katonda, teweerabiranga nti okusinza kwo kulina okukwata ku bulamu bwo bwonna.

Sinza n’omutima ogw’obwesimbu.

Webaze n’omutima ogw’okumanya omuwendo gw’ebyo by’olina.

Saba nga oli mwetegefu okuwuliriza n’okukola.

Yenenya ng’okola ensobi.

Yamba omuntu ali mu bwetaavu.

Yisa abantu mu kitiibwa.

Kola omulimu gwo n’obwesigwa.

Kuuma amaka go.

Kuuma obutonde.

Yiga.

Wuliriza abakadde.

Yigiriza abato.

Zimba emirembe.

Era buli lunaku weebuze nti:

“Obulamu bwange bulaga ki ku Katonda gwe nsinza?”


50. Okufundikira

Okusinza Katonda kye kimu ku bintu ebikulu mu bulamu bw’enzikiriza. Kiyamba omuntu okutegeera Katonda, okumussaamu ekitiibwa, okwebaza, okusaba, okwenenya, n’okwewaayo.

Naye amakulu g’okusinza tegakoma mu kifo ky’okusinzizaamu.

Okusinza okwa nnamaddala kulina okulabikira mu bulamu obwa bulijjo: mu mazima, obwesigwa, okwagala, obwenkanya, obwetoowaze, obuweereza, amaka, emirimu, obukulembeze, n’obuvunaanyizibwa eri obutonde.

N’olwekyo, omuntu bw’asinza Katonda, alina okusigala nga asinza n’obulamu bwe.

Okusinza si kigambo kyokka.
Okusinza si mukolo gwokka.
Okusinza si kifo kyokka.
Okusinza kwe kussa Katonda ekitiibwa n’okulaga ekitiibwa ekyo mu bulamu.

Omuntu bw’abeera n’okukkiriza mu mutima, n’amazima mu bigambo, n’obwesigwa mu bikolwa, n’okwagala mu nkolagana n’abantu, okusinza kwe kufuna amakulu agagenda okusukka ekiseera ky’okusinza ne kabeera engeri gy’atambulamu obulamu bwe.